Strict Standards: Redefining already defined constructor for class wp_memory_usage in /home/u8088984/public_html/wp-content/plugins/wp-memory-usage/wp-memory-usage.php on line 39
Kullanılabilirlik Nedir? - İzle ve Öğren
Eğitm Sayısı :532
AnasayfaTeknolojiKullanılabilirlik Nedir?

Kullanılabilirlik Nedir?

0-5et_fzoditzzg9y1

Kullanılabilirlik

Kullanılabilirliğin Genel Tanımı

Kullanılabilirlik bir üründen verim alması ve haz alması yani o iş yapmaktan memnun olması diyebiliriz. Kullanılabilirlikle ilgili birçok tanım var  ve farklı değerlendirmeler yer almaktadır. Bunların bir kaçını inceleyecek olursak.

“Kullanılabilirliği yüksek bir ürün kullanıcının o ürünü kolay ve verimli kullanmasını, bu kullanım sonucu kullanıcının amacına ulaşabilmesini ve bu kullanımdan dolayı memnun kalmasını sağlar.” (BAŞ, 2013)

“Dumas ve Redish (1999) kullanılabilirliği, bir ürünü kullanan kişinin yapmak istediği şeyi kolay ve çabuk bir şekilde tamamlayabilmesi” (BAŞ, 2013)

“A.B.D. Hükümeti resmi kullanılabilirlik sitesi (www.usability.gov) kullanılabilirliği, bir ürünü kullanan bir bireyin kullanım kalitesinin derecesi “ (BAŞ, 2013)

 

 

Görüldüğü gibi kullanılabilirlik hakkında tek başına bir şey diyemiyoruz ve diğer birçok şeyle ilişkili olduğunu buradan anlayabiliyoruz. Aşağıdaki görselde ise ISO(Uluslararası Standart Örgütü) göre ise kullanıcının etkili ve verimli kullanabilmesi ve sonucunda memnun edici bir sona ulaşmasını göstermektedir.

kullanilabilirlik

Tanımlar ve ilgili yazıların ortak yanını alacak olursak bir kullanıcının bir ürünü kullanım sürecinde etkili, verimli ve kolay bir şekilde kullanabilmesi ve istenen bir amaca ulaşılmasını ve sonucunda bu işin sonunda kullanıcı memnuniyetini sağlamaktır. Aynı zamanda bir ürünün kullanılabilirlik derecesinin yüksek veya düşük olması da o ürünün kalitesinin göstergesidir. Eğer amacımıza uygun en yakın sonucu alıyorsak o ürünün kullanılabilirliği hakkında yüksek diyebiliriz.

Kullanılabilirliği arttırmak ve bunu daha iyi hale getirmek için kullanılabilirlikle ilgili değerlendirme araçları bulunmakta ve bunlar sayesinde kullanılabilirliğin yüksek çıkmasını sağlayabiliriz.

Kullanılabilir bir ürün aynı zamanda getirisi de olan bir üründür. Bunu bir web sitesi olarak göz önüne alacak olursak bir web sitemiz de bir kullanıcı ne kadar memnun ayrılırsa o sitedeki paylaşımlar bizi başka kullanıcılara da götürecektir.

Bazı araştırmalara göre ; “kullanıcıların 85% kötü tasarımdan, 62% aradığını bulamadığından, 40% içeriğin kullanılamaz olduğundan siteden ayrılıyor. “ (Neden Kullanılabilirlik Önemlidir, 2016).  Bu kullanıcılar tekrar geri dönmüyor geri dönen kullanıcı sayılar ise oldukça azdır.

Üç tık kuralı, üç tık kuralı bir kullanıcının aradığını 3 adımda ulaşabilmesini sağlamak. Bazen siteler çok karışık olabilir ve aradığımızı bulmak çok zor olabiliyor. Yukarıdaki bahsettiğimiz faktörleri göz önüne alırsak sadelik ve hız burada 3 tık kuralının vazgeçilmez bileşimleri yapıyor.

Aşağıdaki birkaç gündelik hayatta kullandığımız ürünlerin görsellerini görüyoruz. Eğer kullandığımız ürünler bu şekilde olsaydı ne kadar memnun kalabilirdik? Sanrım bir şeyler içerken üzerimizi her zaman kurutmak zorunda kalırdık. Bunun gibi en basit bir örnekle bir ilişkilendirebiliriz kullanılabilirliği. (Kullanılabilirlik (Usability) Nedir?)

Eğitimde Kullanılabilirlik

Eğitimde kullanılabilirlikle ilgili birçok çalışmalar yapılmakta, e-öğrenmenin yaygınlaşması ve günümüzde kullanımı sürekli artışının olmasından dolayı birçok firma ve kişiler bunlarla ilgili e-öğrenme portalları oluşturmak ve ücretli veya ücretsiz deneysel, interaktif içerikler sunmaktadır. Durum böyle olunca kullanıcıların bu arayüzleri ne derece kullanabildikleri ve bu portallardan ne kadar verim aldıklarını içeriklerin sadeliği sitenin kullanılabilirlik kalitesi gibi birçok durum göz önüne alınmaktadır. Sorunsuz bir etkileşim sağlamak için kullanılabilirlik açısından hem eğitsel açıdan desteklemek hem de teknik açıdan sitenin kullanılabilirliğinin sorunsuz olmasıdır. E-öğrenme web sitelerinden birinde yapılan bir araştırmayı incelecek olursak. İlköğretim  6. Sınıf matematik öğretmen ve öğrencilerine vitamin yazılımın kullanılabilirliği hakkında bir araştırma yapılmış ve bu araştırmaya göre testte gönüllü 6 kız öğrenci ve 6 erkek öğrenci çalışma yapılmış. Çalışmalar sonucunda genel olarak başarılı bulunmuş ve test görevlerinin bazılarından geçemediği görülmüştür. Aşağıda bu görevler ve bu görevlere ait sonuçların kısa özetine dair açıklamaları inceleyecek olursak

Yazılım “Konuları kitap yapısı şeklinde görüntüleyiniz”, “Öğrenme alanları görünümüne geçiniz”, “Tarama testlerini açınız “, “Ana sayfaya gidip tekrar 6. sınıf matematik bölümüne geliniz” ve “Yardım sayfasını açınız” görevlerini gerçekleştirmeye uygun olarak tasarlanırken, “Matematik ve Sanat ünitesinden sonra hangi ünite geldiğini gözlemciye söyleyiniz” ve “Arama sayfasında “kare” sözcüğünü arayınız ve arama sayfasından çıkınız” görevlerini doğrudan gerçekleştirmeye uygun olarak tasarlanmadığı söylenebilir. Tamamlanması istenen görevler bazında kullanıcılar programın tasarımı için;

  • Konu dallanma yapısının daha açık kavranabilmesi açısından hedef yaş grubuna uygun olarak yeniden tasarlanması,
  • Arama çubuğunun kullanıcıların diğer programlardan da alışkın olduğu gibi kelime girilerek yapılacak şekilde tasarlanması,
  • Daha çok klavye kullanmaya alışkın kullanıcıların programı daha etkin kullanabilmeleri için programın klavye ile de kullanılacak şekilde tasarlanması,
  • Çıkış butonunun yine kullanıcıların diğer programlardan alışkın olduğu şekilde sağ üst köşede bulunması önerilerinde bulunmuşlardır.

Kullanıcıların çabucak sıkılarak bulundukları siteyi bir an önce terk etmemeleri ve odaklanma sürelerinin daha uzun olabilmesi için, web siteleri hazırlanırken 223 Öğretmen Adaylarının Eğitim Araştırmalarına … G. Y. Konokman, I. Tanrıseven, K. Karasolak kullanılabilirlik ilkelerine dikkat edilmesi ve yayınladıktan sonra da belirli aralıklarla kullanılabilirilik testlerine tabi tutularak bu testlerin sonuçlarına göre güncellenmeleri gerekmektedir  (Gamze YILMAZ, 2013)

Kaynakça

BAŞ, T. (2013). EĞİTSEL WEB ORTAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE ÇEŞİTLİ KULLANILABİLİRLİK YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI.

Dünden bugüne ‘buton’ ve ‘kullanılabilirlik’ ilişkisi. (tarih yok). medium.com: https://medium.com/@orkunduyar/d%C3%BCnden-bug%C3%BCne-buton-ve-kullan%C4%B1labilirlik-ili%C5%9Fkisi-f709812c5027#.rqq54ftg6 adresinden alınmıştır

Gamze YILMAZ, A. T. (2013). Web Temelli Bir Eğitim Yazılımının Kullanılabilirliği:“TTNet Vitamin İlköğretim 6.Sınıf Matematik Örneği”. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi .

Kullanılabilirlik (Usability) Nedir? (tarih yok). medium.com: https://medium.com/@furkancanpolat_42306/kullan%C4%B1labilirlik-usability-nedir-4d96569a7fad#.if3wxvv0r adresinden alınmıştır

Neden Kullanılabilirlik Önemlidir. (2016). medium.com: https://medium.com/kullan%C4%B1c%C4%B1-ajans%C4%B1/neden-kullan%C4%B1labilirlik-%C3%B6nemlidir-65629307a1ba#.17144p64s adresinden alınmıştır

Tamam mı, iptal mi? Hangi buton önce gelmeli? (tarih yok). http://blog.designedbysherpa.com/: http://blog.designedbysherpa.com/2016/07/tamam-mi-iptal-mi-hangi-buton-once-gelmeli/ adresinden alınmıştır

 

Etiketler
Paylaşmak Güzeldir :)
Google Apps Artık "
Microsoft Hololens G

ademyalcin27@gmail.com

Oy
Henüz yorum yapılmadı . İlk sen neden yorum yapmayasın ?

Yorum yap

CAPTCHA (Şahıs Denetim Kodu) Resmi

*